คำนำ

หนังสือเล่มนี้ตั้งใจพิมพ์ขึ้นมาเพื่อแจกเป็นธรรมทานโดยไม่คิดมูลค่า เพื่อจะปลูกศรัทธาให้ผู้อ่านได้เกิดความศรัทธาเคารพบูชาที่ลึกซึ้งต่อองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

จากประสบการณ์ที่ผ่านมา ข้าพเจ้าได้พบว่า ถ้าสอนธรรมะให้แก่คน ๒ คนเท่าๆ กัน แต่ถ้านาย ก.มีความศรัทธาและเคารพต่อพระพุทธเจ้ามาก ส่วนนาย ข.มีความศรัทธาและเคารพต่อพระพุทธเจ้าน้อย ผลที่ออกมาจะปรากฏว่า นาย ก.นั้นจะรับธรรมะได้มาก ส่วนนาย ข.จะรับธรรมะได้น้อย ฉะนั้นจึงแสดงให้เห็นว่า ความศรัทธาความเลื่อมใสนั้นมีความสำคัญต่อความเจริญก้าวหน้าแห่งปัญญาทางธรรม ศรัทธาจึงเป็นบันไดขั้นต้นของเส้นทางการบรรลุธรรม เพราะเหตุนั้นนั่นเอง ธรรมะหมวด พละ ๕ อินทรีย์ ๕ จึงเอาศรัทธาวางขึ้นหน้าเป็นข้อแรก ธรรมะหมวด อริยทรัพย์ ๗ ก็เอาศรัทธาวางตั้งต้นข้อแรกเช่นเดียวกัน

พระเดชพระคุณพระราชพรหมยาน (หลวงพ่อฤาษีลิงดำ) วัดท่าซุง จ.อุทัยธานี ซึ่งเป็นพระวิปัสสนาจารย์ที่มีลูกศิษย์ลูกหาเคารพนับถือมากมาย ได้กล่าวแนะนำเทคนิคเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมไว้ว่า ถ้าเราอยากจะให้ธรรมะหมวดไหนบังเกิดขึ้นที่ใจเรา ให้เอาข้อแรกของธรรมะหมวดนั้นมาเจริญให้มาก เดี๋ยวธรรมะข้ออื่นในหมวดนั้นจะบังเกิดขึ้นในใจเราครบทุกข้อไปเอง อย่างเช่น โพชฌงค์ ๗ ธรรมะที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ ได้แก่ สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา ธรรมะหมวดนี้จะเห็นว่าขึ้นต้นด้วยสติ ก็ให้เราเจริญสติมากๆ ธรรมะอีก ๖ ข้อก็จะตามมาจนครบเอง อีกตัวอย่างก็คือ บารมี ๑๐ ทัศ ประกอบด้วย ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา ก็ให้ผู้ต้องการสั่งสมบารมี บำเพ็ญทานมากๆ เดี๋ยวบารมีอีก ๙ ข้อจะตามมาเอง ซึ่งจากประสบการณ์ที่มีอยู่เล็กน้อยของข้าพเจ้านั้น เห็นว่าวิธีการนี้ใช้ได้ผลในภาคปฏิบัติจริงๆ

ดังนั้น ธรรมะ ๓ หมวดสำคัญที่ขึ้นต้นด้วยศรัทธานั้น ก็ทำให้เราต้องมาเน้นความสำคัญของศรัทธา ไม่อาจละเลยไปได้ พละ ๕ คือธรรมะที่เป็นกำลังของผู้ปฏิบัติธรรม ๕ ประการ ได้แก่ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ส่วนอินทรีย์ ๕ คือธรรมะที่เป็นใหญ่ ได้แก่ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา เช่นเดียวกัน สำหรับอริยทรัพย์ ๗ คือธรรมะที่เป็นทรัพย์อันประเสริฐ ได้แก่ ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ จาคะ ปัญญา ธรรมะหมวดทั้ง ๓ หมวดนี้ มีสิ่งที่เหมือนกันอยู่อย่างหนึ่ง คือ มีศรัทธาอยู่หน้า มีปัญญาอยู่ท้าย นั่นแสดงว่า ศรัทธาเป็นผู้จุดชนวนให้ลามไปถึงปัญญานั่นเอง ฉะนั้นจึงจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ที่ท่านสาธุชนจะเสริมสร้างศรัทธาให้บังเกิดแก่กล้าไพบูลย์ในจิตตน เพราะว่าธรรมะที่จะเกิดตามมาต่อจากศรัทธานั้น จะมีอีกมากมายหลายข้อ

พระพุทธเจ้าท่านตรัสสอนให้รักษาศรัทธาและปัญญา ปรับปรุงให้มีขนาดพอๆ กัน อย่าให้อันใดยิ่งอันใดหย่อน เพราะเหตุว่า ถ้าศรัทธามากแต่ปัญญาน้อย จะกลายเป็นคนงมงาย แต่ถ้าศรัทธาน้อยปัญญามาก จะกลายเป็นคนหัวดื้ออวดดี หนังสือเล่มนี้ประสงค์จะให้ท่านผู้อ่านกลายเป็นผู้มีศรัทธามาก แต่ไม่งมงาย

อันธรรมะทุกข้อนั้น ล้วนแล้วแต่เป็นของดี แต่ถ้าใช้ไม่ถูกวิธีก็เป็นโทษ มิใช่ธรรมะจะบกพร่อง แต่ต้องโทษผู้ที่นำไปใช้ผิดวิธี ประดุจดังว่ามีดสำหรับทำครัว แต่นำมาใช้เชือดคอตัวเอง จะไปโทษมีดได้อย่างไร การศึกษาเรื่องศีลและวินัยก็เหมือนกัน ถ้าศึกษาเพื่อนำมาจับผิดฝึกหัดขัดเกลาดัดนิสัยตัวเอง ก็เป็นเรื่องดีมีคุณประโยชน์มหาศาล แต่ถ้าศึกษาเรื่องศีลและวินัยเพื่อเอาไปเป็นข้อจับผิดคนอื่น เพื่อคอยหาข้อบกพร่องของคนอื่น สำหรับเราจะได้ไปข่มขี่เขา การศึกษาเรื่องศีลและวินัยชนิดหลังนี้ มีแต่จะทำให้บุคคลผู้นั้นเศร้าหมองเปล่าๆ ไม่เกิดประโยชน์อะไร

สำหรับศรัทธาที่ไม่งมงายก็คือ อาศัยศรัทธาเพื่อเสริมสร้างกำลังใจให้ก้าวหน้าออกไปในการละชั่ว ประพฤติดี ทำจิตให้ขาวรอบ อาศัยศรัทธาเพื่อเป็นกำลังใจให้บุกบั่นในการให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา สร้างบารมี ทำตามโอวาทพระศาสดา อย่างนี้เป็นการใช้ศรัทธาไปในทางดี

สำหรับศรัทธางมงายก็คือ เมื่อมีศรัทธาเกิดขึ้นแล้ว ไม่อาศัยเป็นกำลังในการละชั่วประพฤติดี แต่เสียเวลาไปในทางมานั่งข่มขี่ผู้อื่น อย่างเช่น เราศรัทธาหลวงพ่อองค์หนึ่งว่าท่านเป็นพระสุปฏิปันโนปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ เลยเกิดความเคารพในหลวงพ่อองค์นี้ เกิดความศรัทธามาก แต่เราไม่คิดที่จะอาศัยศรัทธามาเกื้อหนุนกำลังใจให้ปฏิบัติตามธรรมะที่หลวงพ่อองค์นี้ท่านสอน มีแต่คอยไปนั่งดูถูกดูหมิ่นคนอื่นที่เขานับถืออาจารย์องค์อื่นว่า หลวงพ่อของแกสู้หลวงพ่อของฉันไม่ได้ หลวงพ่อของฉันดีกว่าหลวงพ่อของแก แกมันไม่ได้เรื่องไม่ได้ราวที่ไม่รู้จักมานับถือหลวงพ่อของฉัน เพราะหลวงพ่อของฉันปฏิบัติสายตรง แต่หลวงพ่อของแกปฏิบัติสายอ้อมไปตั้งไกล ไม่น่าไปเสียเวลาเคารพเปล่าๆ สู้หลวงพ่อของฉันไม่ได้ อย่างนี้เรียกว่าศรัทธางมงาย ใช้ศรัทธาไปในทางที่ผิด ซึ่งจะไปโทษศรัทธาไม่ได้ ต้องโทษตัวเองที่จับมีดทางคมจนบาดมือเอา

หนังสือเล่มนี้เรียบเรียงรวบรวมมาจากหนังสือหลายเล่ม ข้าพเจ้าเขียนเสริมเติมต่อเล็กน้อยเพื่อให้อ่านเข้าใจง่ายขึ้น หรือเพื่อให้ถ้อยคำสละสลวย หรือเพื่อให้เชื่อมต่อหัวข้อธรรมได้สนิท ธรรมะที่มาจากหลายที่นั้น ข้าพเจ้าพยายามจะโน้ตลงไปว่านำมาจากหนังสือเล่มไหนบ้าง เพื่อประโยชน์แก่ท่านผู้อ่านจะได้ไปสืบค้นต่อได้ แต่ถ้าขาดตกบกพร่องหรือบอกที่มาไม่ได้ละเอียดละออ ก็ต้องขออภัยด้วย เพราะว่าบางทีข้อมูลก็ไม่ครบสมบูรณ์

นอกจากนี้ข้าพเจ้ายังได้อัญเชิญธรรมโอวาทของครูบาอาจารย์ซึ่งเป็นพระสุปฏิปันโนที่มีลูกศิษย์ลูกหาเคารพมากมายมาประดับเป็นเกียรติไว้ในหนังสือเล่มนี้ด้วย ได้แก่ พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระราชพรหมยาน วัดท่าซุง จ.อุทัยธานี, พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระธรรมสิงหบุราจารย์ วัดอัมพวัน จ.สิงห์บุรี, พระเดชพระคุณหลวงพ่อสิริ สิริวฒฺโน วัดตาล จ.นนทบุรี ขอน้อมถวายกุศลจากธรรมทานบูชาพระคุณของท่านครูบาอาจารย์ทั้ง ๓ ท่านด้วยความเคารพอย่างสูง มา ณ โอกาสนี้

การจัดพิมพ์หนังสือเล่มนี้ เพื่อเป็นการตอบแทนบูชาพระคุณของพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงประกาศศาสนธรรมเพื่อค้ำจุนโลกให้ร่มเย็นเป็นสุข พระธรรมของพระองค์เป็นสิ่งเลิศประเสริฐ เป็นสมบัติที่มีค่ายิ่งกว่าสมบัติใดในโลก เป็นรัตนะที่มีค่ายิ่งกว่ารัตนะใดในโลก เป็นทรัพย์ที่มีค่ายิ่งกว่าทรัพย์ใดในโลก พระองค์ทรงเป็นศาสดาเอกของโลก ทรงเป็นที่พึ่งพักพิงแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง พระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ประดุจห้วงมหรรณพ พระพุทธคุณนั้นยิ่งใหญ่ไพศาลมิอาจประมาณได้ ทรงเป็นพระบรมครูแก่เหล่ามนุษย์และทวยเทพ พระพุทธบารมีแผ่กว้างนำความร่มเย็นเป็นสุขไปทั่วทิศานุทิศ

ส่วนข้อผิดพลาดของหนังสือเล่มนี้นั้น เกิดจากข้าพเจ้าคนเดียวทั้งสิ้น เพราะว่าข้าพเจ้ายังเป็นผู้มีปัญญาอันน้อย ญาณทัสสนะไม่สมบูรณ์ คุณธรรมยังบกพร่อง ความผิดพลาดที่ได้พบเห็นแล้ว จะพยายามนำไปแก้ไขในโอกาสครั้งหน้าต่อไป ขอท่านบัณฑิตทั้งหลายโปรดเมตตายกโทษอโหสิกรรมให้แก่ข้าพเจ้าด้วย

ขออนุโมทนาต่อท่านผู้บริจาคปัจจัยเพื่อการจัดพิมพ์อันมีชื่ออยู่ท้ายเล่มทุกท่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต้องขออนุโมทนาในกุศลจิตของคุณสฤษฎ์ พูสมจิตต์ บิ๊กบอสแห่งโรงหล่อพระเสรีพุทธนิมิต อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี ผู้ซึ่งเป็นต้นคิด และขอร้องให้ข้าพเจ้าจัดทำหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาเพื่อแจกเป็นธรรมทาน พร้อมทั้งยังช่วยเหลือในการจัดทำต้นฉบับโดยตลอดจนสำเร็จ

สุดท้ายนี้ ขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัย จงมาปกปักรักษาท่านสาธุชนผู้จับหนังสือเล่มนี้ขึ้นอ่าน ให้เจริญรุ่งเรือง อยู่เย็นเป็นสุข เจริญด้วยอายุ วรรณะ สุขะ พละ ปฏิภาณ ท้ายที่สุดให้ได้บรรลุมรรคผลนิพพานทุกท่านทุกคน เทอญ

ขออนุโมทนา
พระชุมพล พลปฺโ
๑๐ กันยายน ๒๕๔๗