บทที่ ๕๑

ท่านผู้เป็นมหาบุรุษ
พัฒนาตนมาจากสถานที่ทุกข์ยากลำบากคับแค้น
ผู้ที่ฝึกฝนตนเองบนผ้าขี้ริ้ว
ได้บรรลุผลอันยิ่งใหญ่ไพศาลกว้างไกล
ผู้ที่ฝึกฝนตนเองบนหิ้งบูชา
ได้ผลเล็กน้อยอย่างเชื่องช้า
ความสะดวกสบายกับความสามารถนั้นแสลงกัน
สถานการณ์อันวิกฤตจะสร้างวีรบุรุษ
สถานการณ์อันราบรื่นจะสร้างได้เพียงสามัญชน
ในที่ที่โดนดูถูกเหยียดหยามใส่ร้ายป้ายสี
วีรบุรุษอาศัยเป็นที่ฝึกฝนความอดกลั้นอดทน
ในที่ที่ถูกกลั่นแกล้งลำเอียงละเลยทอดทิ้ง
บัณฑิตอาศัยเป็นที่ฝึกฝนความหนักแน่น
อย่านั่งเฝ้ารอคอยองค์ประกอบที่สมใจหวัง
จะพลาดโอกาสฝึกตนไปสู่ยอดคน
ก่อนที่ฟ้าจะมอบหน้าที่อันยิ่งใหญ่ให้ผู้ใด
จะเคี่ยวกรำปณิธานทรมานกล้ามเนื้อผู้นั้นก่อน
ถ้าฝึกฝนตนกับเรื่องโหดร้าย ต่อไปภายหน้าจะได้ดี