บทที่ ๑

สิ่งใดที่มีคุณจะมีโทษทั้งสิ้น
สิ่งใดมีโทษสิ่งนั้นก็มีคุณอยู่ไม่มากก็น้อย
บัณฑิตฝึกตนเมื่อเจอโชคร้าย
คนพาลนิสัยเสียเมื่อเจอโชคดี
อุปสรรคช่วยให้บัณฑิตพัฒนาความเก่งกล้าสามารถ
ความสะดวกสบายทำให้คนพาลหมดสมรรถภาพในการพึ่งตนเอง
ขมเป็นยา หวานเป็นภัย
ไส้เดือนทำให้ปลาเดือดร้อนจากการติดเบ็ด
บัณฑิตทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้น
เห็นแจ้งในความมีคุณมีโทษของโลก
จึงวางจิตเป็นกลางมีสติมองโลกด้วยปัญญาญาณ
ไม่ยินดี ไม่ยินร้าย
เป็นผู้สงบ ดับเย็น
แม้ยังอาศัยโลกแต่มิได้ถูกโลกกัด
มีเหมือนไม่มี เป็นเหมือนไม่เป็น